-تخریب و تغییر کاربری منابع طبیعی

پست های مرتبط

سیاست هاى کلى منابع طبیعى : ۱) ایجاد عزم ملى بر احیاى منابع طبیعى تجدید شونده و توسعه پوشش گیاهى براى حفاظت و افزایش بهره ورى مناسب و سرعت بخشیدن به روند تولید این منابع و ارتقاء بخشیدن به فرهنگ عمومى و جلب مشارکت مردم در این زمینه. ۲) شناسایى و حفاظت منابع آب و خاک و ذخایر ژنتیکى گیاهى جانورى و بالا بردن غناى حیاتى خاکها و بهره بردارى بهینه بر اساس استعداد منابع و حمایت مؤثر از سرمایه گذارى در آن. ۳) اصلاح نظام بهره بردارى از منابع طبیعى و مهار عوامل ناپایدارى این منابع و تلاش براى حفظ و توسعه آن. ۴) گسترش تحقیقات کاربردى و فناورى هاى زیست محیطى و ژنتیکى و اصلاح گونه هاى گیاهى و حیوانى متناسب با شرایط محیطى ایران و ایجاد پایگاه هاى اطلاعاتى و تقویت آموزش و نظام اطلاع رسانى (ابلاغ سیاست هاى کلى نظام، ۲۰/۱۲/۱۳۷۹).
از مسئولان ذى ربط مى خواهم که تدابیر جامعى براى مهار این بلاى طبیعى [سیل] و کاهش عوارض آن بیندیشند و بخصوص به مسأله مهم حفاظت از جنگل با قدرت و تدبیر بپردازند (۲۲/۵/۱۳۸۱).
برگزارى همایش حقوق محیط زیست با مشارکت قواى سه گانه پاسخى مثبت به یکى از نیازهاى امروز جامعه براى صیانت بیشتر از محیط زیست و رعایت حقوق عمومى است. تخریب محیط زیست معلول نابرابریهاى اجتماعى و استفاده غلط از طبیعت و یکى از عوامل تضییع حقوق انسان ها است. متأسفانه در جهان امروز اقلیتى مرفه و ثروتمند از همه امکانات و مواهب طبیعى و سالم بهره بردارى مى کنند ولى اکثریت ملت ها محکوم به زندگى در شرائط محیطى آلوده و غیر بهداشتى و تن دادن به عوارض سوء و انواع بیماریها و پذیرفتن بلا و مصیبت و مرگ ومیراند. کشورهاى صنعتى بیشترین آسیب را به طبیعت و محیط زیست وارد ساخته و به حقوق سایر کشورها تجاوز نموده اند و در اثر سیاست هاى خود، بیمارى و فقر و ویرانى را بر بسیارى از انسان ها تحمیل کرده اند. شیوه هاى ناصحیح و غیر عادلانه در تعامل با طبیعت و آلوده ساختن محیط زیست در کشورمان نشان دهنده فقدان آگاهیهاى زیست محیطى و ضعف ساز و کارهاى قانونى در صیانت از محیط زیست و جلوگیرى از آلوده ساختن آنست. براى از بین بردند این نقیصه بزرگ و اساسى باید آگاهى افراد نسبت به مسائل زیست محیطى افزایش یابد و مدیریت هاى کلان در ایجاد ساختار مناسب همراه با الزامات قانونى براى رعایت حقوق عمومى تلاش کنند و انگیزه ها و حساسیت ها را براى مقابله با آلاینده ها بالا ببرند. در اسلام، جامع ترین دیدگاه و صحیح ترین شیوه تعامل با طبیعت و محیط زیست بیان گردیده است. … اینک هماهنگى قوا که حاکى از عزم ملّى بر تأمین محیط زیست سالم و جلوگیرى از تخریب منابع طبیعى است از اهمیت ویژه اى برخوردار است. … امیدوارم این همایش در پیشبرد اهداف انسانى خود موفق شود و زمینه برخوردارى عامه مردم از مواهب طبیعى و محیط زیست سالم را فراهم سازد (۲۰/۳/۱۳۸۲).
یک مسأله مهم، حفظ سرمایه های ملی است. بعضی از دوستان حالا به این ساخت و سازها و توسعه شهرهای بزرگ و بخصوص تهران اشاره کردند. از پانزده، شانزده سال قبل که این ساخت و سازهای اطراف تهران، به صورت یک حرکت سرطانی آغاز شد، ما همین طور مکرر شهردارها – همه شهردارهایی که در این مدت تا امروز آمده اند – را مورد خطاب قرار دادیم و به آنها دائم مطالبی را گفتیم. بعد به این نتیجه رسیدیم که فقط مسأله شهرداریها نیست. متصدیان منابع طبیعی اینجا تخلفات بزرگی کرده اند؛ منابع طبیعی را با سفارش و رفاقت و با ملاحظه و برای جلب حمایت این و آن، همین طور بی دریغ در اختیار اشخاص و گروهها و مسئولان و عمامه ای و غیرعمامه ای و نهادهای انقلابی و … قرار داده اند. یعنی یک ملاحظه و مصلحت کوتاه مدت را در نظر گرفته اند و دیگر نگاه نکرده اند. آدم وقتی به طرف شمال تهران و ارتفاعات میرود، واقعاً وحشت میکند؛ یک بخش هایی هست که بنده هر وقت میروم، با اینکه محیط حرکت و گردش و تحرک و ورزش است، با اعصاب ناراحت به خانه برمیگردم. هر دفعه میروم، میبینم باز یک کارهای جدیدی انجام گرفته است. این دولت به طور جدی مسئول است؛ هم وزارت مسکن، هم وزارت کشاورزی – که منابع طبیعی را در اختیار دارد – هم بقیه دستگاه ها و هم از جمله وزارت کشور و شهرداریها. نباید بگذارید این اتفاق بیفتد؛ دارد همه جا اتفاق میافتد. انسان در شهرهای مختلف میبیند؛ تهران که جلوی چشم ماست و من به طور متوالی میبینم؛ بعضی جاهای دیگر هم که رفته ایم، همین طور است. نگذارید این سرمایه های ملی را این طوری ضایع کنند (۶/۶/۱۳۸۵). نباید اجازه داد فضای سبز شهرها به خصوص شهرهای پر جمعیت و تهران تخریب یا کاهش یابد (۱۵/۱۲/۱۳۸۵).
در مورد مازندران دو ثروت عظیم و دو فرصت بزرگ براى این استان عبارت است از دریا و جنگل؛ دوتا منبع ثروت عظیم، هم براى مردم این استان و هم براى کلّ کشور. از این دو ثروت عظیم، از این دو فرصت بزرگ باید هم به درستى حفاظت بشود، هم به درستى بهره بردارى بشود. این سفارش من به مسئولان کشور است: این جنگل متعلق به ملت است، این دریا متعلق به ملت است و مسئولان دولتى متولیان ساماندهى کار ملت و کار کشورند؛ مراقب باشند؛ مراقب باشند. بهره بردارى بهینه و اقتصادى و صحیح و جلوگیرى از سوءاستفاده هاى گوناگون از جنگل یا به شکلى از دریا- که بیشتر از جنگل سوءاستفاده مى شود- وظیفه مسئولان کشور است. اینى که دستهاى طمع کار و طالبان منافع شخصى به عناوین گوناگون این ثروت ملى را به سمت جیبهاى خودشان بکشند، قابل قبول نیست. این منطقه عموماً و این شهر که در کنار جاده چالوس و تهران قرار گرفته است، و این مناطق زیبا و خوش آب و هوا در اطراف این منطقه، این ها همه نعمتهاى خدائى اند؛ از این نعمتها باید استفاده کرد، ولى درست؛ باید استفاده کرد، ولى با رعایت حریمهاى الهى؛ باید استفاده کرد، ولى با احترام به ارزشها و دین و اخلاق این مردم؛ ارزشهائى که آن ها را در طول سالیان دراز در میدانهاى سخت نگه داشته. مراقب باشند استفاده از جنگل، استفاده از دریا، استفاده از این مناظر زیبا، دین و اخلاق مردم را خدشه دار نکند و نیز به نحوى از آن ها بهره بردارى بشود که در این استان فقیر دیگر معنا نداشته باشد. این جزو وظائف است. البته همکارى شما را مى خواهد. مردم باید این فرهنگ را در مازندران، بخصوص در این مناطقِ به شدت نزدیک به ساحل و جنگل، بخواهند؛ بخواهند که دستگاه هاى دولتى که براى آن ها و به نفع آن ها کار مى کنند، بتوانند حافظ دینشان و اخلاقشان و نیز حافظ منافعشان باشند. یک همکارى مستحکم و پیوند عمیقى بین دولت و مردم در این مسائل لازم است (۱۵/۷/۱۳۸۸).
اگر چنانچه موجودی گیاه کشور، موجودی درخت کشور – که یک ثروت عظیم باستانی است که برای ما مانده – مورد تطاول قرار بگیرد، این خسارت است. مراتع ما، جنگل های ما، ذخائر عظیم حیاتی ما هستند. از جنگل باید کشور برای همه چیزش بهره ببرد. جنگل واقعاً یک منبع حیاتىِ بزرگ و تجدیدپذیر است. اگر چنانچه عاقلانه و درست از مرتع و جنگل استفاده بشود، هیچ وقت تمام نمی شود. این مثل نفت نیست که یک روز هست، یک روز تمام می شود؛ مثل معدن طلا نیست که یک روز هست، یک روز هم تمام می شود؛ این همیشه هست. اگر ما با منابع گیاهی کشور – یعنی همین جنگل هایمان، همین مراتعمان – و به تبع آن، بوستانهای شهری و اینها که در درجه دوم اهمیت است، درست و عاقلانه برخورد کنیم، اینها همیشه باقی میماند. متأسفانه سال هاست که اینجور نیست؛ یعنی افرادی که اهل سوءاستفاده اند، از جنگل های ما، از مراتع ما سوءاستفاده کردند و تصرف کردند، تعرض کردند، غصب کردند. … آن چیزی که من میخواهم تأکید کنم، هم به وزارت کشاورزی و منابع طبیعی، هم به محیط زیست، و هم به همه کسانی که دست اندر کار هستند، این است که مراقبت کنید این دائره غصب و تصرفِ نابجا و غلط توسعه پیدا نکند و جلویش گرفته شود. متصرفین را قطع ید کنید. هم خبرهای زیادی میرسد، هم انسان خودش مشاهده میکند – تا آنجائی که حالا انسان در رفت و آمدها، در سفرها فرصت پیدا میکند از نزدیک ببیند؛ یا کسانی که از نزدیک دیدند و مورد وثوقند، میآیند اطلاع میدهند – متأسفانه با تعرض به جنگل ها و تعرض به مراتع، به کشور و به مردم کشور ظلم شده است. زمین های مراتع را در جاهای مختلف، بخصوص در نزدیکی شهرهای بزرگ، مورد تعرض قرار دادند و ضایع کردند؛ جلوی این را باید بگیرید؛ والّا ما اینجا یک دانه درخت بکاریم، دو تا درخت بکاریم، یا مثلاً هزاران درخت در سطح کشور کاشته بشود، اما معادل آن، درخت هائی که عمرهای طولانی دارند و میتوانند بمانند و میتوانند منشأ استفاده قرار بگیرند – و از جنگل چقدر استفاده های چوبی می شود کرد، در حالی که جنگل هم مطلقاً تکان نخورد و مورد نقص قرار نگیرد – از بین بروند؛ این کار به نتیجه نمیرسد. این کارِ خیلی سودآوری نیست که انسان از این طرف درست کند، از آن طرف چیزهای اصلی را از دست بدهد؛ این را خیلی باید مراقبت کنید. درختکاری درسی است برای ما، که درخت موجود را قدر بدانیم. این درخت، یک درخت کم عمرِ کوچکی است چیز کم اهمیتی است، تأثیری هم ندارد؛ امروز هست، ممکن است فردا نباشد؛ اما آن درختی که صد سال، دویست سال عمر دارد، و این درخت های مجموعه عظیم جنگل ها که با ارزشند، اینها را بایستی ما نگه داریم و نگذاریم به اینها تعرض بشود (۱۸/۱۲/۱۳۸۸).
مسأله گیاه و بوستان و درخت و این چیزها جزو مسائل اصلی است؛ اینها را جزو مسائل فرعی نباید به حساب آورد. درست است که در شمارش مسائل اساسی کشور، چشمها و نگاه ها به سمت اقتصاد، به سمت فرهنگ، به سمت مسائل پولی، به سمت مسائل سیاسی کشانده می شود – معمولاً اینجور است – لیکن اگر با دقت نگاه کنیم، مسائلی که مربوط به زیست انسانی است، بیشتر از آنها اهمیت دارد. سیاست برای چیست؟ اقتصاد برای چیست؟ خدمات گوناگون شهری و کشوری برای چیست؟ اصلاً پیشرفت کشور برای چیست؟ پیشرفت برای این است که انسان ها زندگی سالم و مطلوبی داشته باشند. اگر محیط زیست تخریب شد، همه اینها باطل خواهد شد. اهمیت محیط زیست اینجاست. واقعاً اگر ما به مسأله آب، خاک، هوا و آن چیزهائی که منتهی می شود به این چیزها، مثل مراتع، مثل منابع طبیعی، مثل جنگل ها، مثل وضع شهرسازی نپردازیم، زندگی مردم شیرین نخواهد شد. صنعت و پیشرفت صنعتی و درآمدهای فزاینده کشور و افتخارات گوناگون علمی، متن زندگی و واقعیت زندگی را شیرین نمیکند؛ همه اینها باید مقدمه باشد برای اینکه مردم زندگی سالم و شیرین و مطلوب داشته باشند. از جمله چیزهائی که مِساس مستقیم دارد، مسأله محیط زیست است، محیط زندگی انسان هاست، مسأله آب و هواست. آن وقت ریشه های آن، بنیان های آن، که خاک است و جنگل است و درخت است و بقیه چیزها، اهمیت درجه یک پیدا میکند. … بنابراین من بر روی مسأله محیط زیست – که حالا مسأله بوستان، یک نمونه از کاری است که مربوط به محیط زیست است – تکیه میکنم. مسأله محیط زیست خیلی مهم است. مسأله منابع طبیعی بسیار مهم است. منابع طبیعی ثروت های ملی اند؛ مال این دولت و آن دولت و این وزیر و آن وزیر که نیستند؛ اینها مال ملت هاست؛ آن هم نه ملت ها در یک نسل؛ ثروتی است متعلق به ملت ها در طول تاریخشان؛ از اینها باید استفاده کنند. روی مسأله تخریب جنگل ها حساس باشید. فشار به جنگل ها زیاد است. جنگل ها را باید حفظ کرد. منابع طبیعی و مراتع را باید حفظ کرد. حالا آقایان مسئولین دولتی اینجا حضور دارند؛ من جداً از این طرح باغشهرها نگرانم. آقای رئیس جمهور هم چند بار با من مطرح کردند، به ایشان هم گفتم. من نمیدانم چه پیش می آید، سوءاستفاده چیها چه کار خواهند کرد. با این دید نگاه کنید که راه را باز نکنید. یک عده ای سوءاستفاده چی اند. هرجا که برای یک کار عام المنفعه ای در نظر گرفته می شود – همین آمارهائی که آقای شهردار محترم دادند – من میدانم و مطمئنم که یک عده ای نشسته اند و کمین گرفته اند ببینند چطور میتوانند این طعمه را بربایند. جنگل های اطراف شهر هست، زمین های جنگلی و مناطق جنگلی هست – که خب، اینها با زحمت زیاد و در طول سالیان زیاد به وجود آمده – نگاهشان به اینهاست. من گاهی به ارتفاعات میروم، از آنجا نگاه میکنم، میبینم چه اتفاقی دارد میافتد. بارها هم به شهردارهای مختلف این مطلب را گفتم. البته فقط کار شهرداری نیست؛ مجموعه های مرتبط با شهرسازی، مجموعه های مرتبط با مراتع، همه باید همکاری کنند. نگذارید تهران بیش از این بزرگ شود، نگذارید به زمین های جنوب البرز اینقدر تعرض شود؛ جلوی اینها را بگیرید. یک عده ای هستند که فقط دنبال پولند، مسأله شان مسأله پول است؛ دیگر نگاه نمی کنند که حالا این جائی که آنها دارند برای پول تخریب می کنند، تصرف می کنند، به چه قیمتی برای کشور، برای مردم، برای شهر تهران تمام خواهد شد؛ هیچ برایشان اهمیت ندارد. آن کسی که دیدبان و پاسبان و پاسدار این منافع ملی است، شماها هستید؛ نباید بگذارید (۱۷/۱۲/۱۳۸۹).
روز درختکاری که در کشور معمول و باب شده، یکی از روزهای پربرکت در جمهوری اسلامی است؛ چون درخت و گیاه برای کشور، برای زندگی، برای مردم، برای تنفس، یک امر ضروری است. متأسفانه در طول سال های متمادی، به مسأله درخت بیاعتنائی شده. البته حالا خوشبختانه مردم و مسئولین به درخت و به محیط زیست توجه نشان میدهند، لیکن به نظر میرسد که هرچه بیشتر بایستی در این زمینه کار کرد. به نظر من خود مردم هم مؤثرترین و مهمترین بخش از این کار را بر عهده دارند: حفظ جنگل ها، حفظ مرتع ها، حفظ زمین های حاصلخیز و حفظ باغات. خب، حالا ما مثلاً یکی دو تا درخت میکاریم، مردم هم در سطح شهر و در سطح کشور مبالغ زیادی درخت می کارند؛ اما باید مراقب باشیم که درخت هائی را که موجود است، حفظ کنیم؛ یکی از کارهای مهم این است. انسان متأسفانه گاهی میبیند که به آنچه داریم، بی توجهی می شود؛ درخت ها را قطع می کنند، باغ ها را خراب می کنند. ان شاءالله بایستی این مسائل مورد توجه قرار بگیرد. امیدواریم که سبزه و گیاه و نشاط و رویش در کشور ما و بین مردم ما روزافزون باشد (۱۵/۱۲/۱۳۹۰).
ما برای حفظ جنگل ها قوانینی لازم داریم – این قوانین جایش خالی است – و یک اراده قوی و عزم راسخی لازم داریم برای جلوگیری از تصرف زمین های اطراف شهرهای بزرگ، که افرادی آنها را میگیرند و تبدیل می کنند به ساختمان، به آپارتمان های بلندمرتبه. این کار علاوه بر اینکه مشکلات گوناگون بشری و انسانی ایجاد میکند، اولین کار غلطی که انجام میگیرد، این است که محیط سبز اطراف شهرها – هوای تنفس شهر – از بین میرود. حالا شما در شهر بروید زحمت بکشید و در خانه ها دانه دانه نهال بکارید؛ این کجا، و این که شهر محاط باشد به مجموعه سبز، کجا؟ اگرچه کارهای خوبی هم انجام گرفته، در اطراف شهرها گاهی جنگلکاری هائی شده – این را هم نباید منکر شد – لیکن آن چیزی که ثروت اصلی کشور است، که مناطق سبز اطراف شهرهاست، باغات داخل شهرهاست، و بخصوص جنگل هاست، باید محفوظ بماند. هم سازمان محیط زیست، هم دستگاه های ذی ربط دیگر دولتی، هم مسئولین و نمایندگان در مجلس، هم مسئولین در قوه قضائیه، و در مورد شهرها و حریم شهرها هم شهرداری ها، در سرتاسر کشور موظفند که این کار را دنبال کنند. ما همیشه این مسأله را تکرار می کنیم، اما باز می بینیم که کار درستی انجام نگرفت! خب، باید ان شاءاللّه همه همت کنند تا این کاری که همه هم قبول دارند که لازم است و درست است، تحقق پیدا کند (۱۵/۱۲/۱۳۹۱).
ما از مردم خواهش می کنیم که درخت را پاس بدارند و فضای سبز را اهمّیّت بدهند. «هر ایرانی یک درخت» که گفته می شود و در زبانها هست، شعار خوبی است؛ سعی کنند در این ایّام – که ایّام درختکاری و فصل درختکاری است – هرچه میتوانند [کاشت درخت را] افزایش بدهند. و جلو دست تطاولی که دراز می شود گاهی به فضاهای سبز را، هم مردم و هم مسئولان بالخصوص بگیرند و نگذارند؛ چه جنگل های ما، چه مراتع ما و چه فضاهای سبز شهری و آنچه که حول وحوش شهر هست؛ و الّا اگر چنانچه شماها با قوّت و قدرت برخورد نکنید، این دامنه های البرز که در تهران ملاحظه میکنید، تا آن بالا بالاهای آن آهن و سیمان خواهد شد؛ یعنی همین طور کسانی سوءاستفاده می کنند. حالا اینکه شما میگویید که نشستید و روی این مسأله برنامه ریزی کردید، این خیلی خوب است. منتها باید در عمل به طور محسوس این مشاهده بشود و انسان بداند که واقعاً یک کار اساسی دارد انجام میگیرد (۱۴/۱۲/۱۳۹۲).
نابودی زمین های کشاورزی یک خسارت غیر قابل جبران است و باید وزارت جهاد کشاورزی و سازمان حفاظت از محیط زیست به طور جدی با این پدیده برخورد کنند (۲۳/۴/۱۳۹۳).
یک مسأله، مسأله جنگل ها و مراتع است؛ این جنگل های ما و مراتع ما، هم ریه های تنفّسی شهرها و محیط های زندگی اند، هم نگهبان خاکند و خاک را که این همه درباره اهمّیّتش گفتیم، حفظ می کنند؛ این جنگل ها را باید حفظ کرد. متأسّفانه در بخش های مختلف کشور، این جنگل های متراکم و انبوه شمال کشور بعضاً مورد چپاول و غارت، و بعضاً آخر (۱۲) مورد بی توجّهی و بی اهتمامی قرار میگیرد. من تأکید میکنم اجازه ندهید به این جنگل ها دست درازی بشود؛ بخش های مختلف کشور که مسئولیّتی در این زمینه دارند، از منابع طبیعی گرفته تا محیط زیست تا بقیّه دستگاه هایی که ارتباطی با این قضایا دارند، اجازه ندهند با بهانه های مختلف – از شهربازی درست کردن و جذب گردشگر و هتل داری و مانند اینها بگیرید تا مدرسه علمیّه و حوزه علمیّه؛ همه اینها بهانه هایی میشوند و شده تاکنون – که جنگل های ما دست بخورند، به آنها تعرّض بشود؛ به جنگل ها تعدّی بشود و تاکنون به جنگل تعدّی شده؛ جلویش را با استحکام کامل بگیرید. … [پس] اوّلاً تهیّه سند ملّی برای مسائل محیط زیست؛ [و بعد] همکاری دستگاه ها که اوّل اشاره کردم که همه دستگاه ها باید بجد با همدیگر همکاری کنند؛ [و بعد] پیوستِ محیط زیستی برای همه برنامه های سازندگی. همه برنامه های سازندگی از شهری و صحرایی و صنعتی و بقیّه طرحها، حتماً یک پیوست محیط زیستی باید داشته باشد؛ جادّه میخواهید بکشید، مشخّص باشد که تأثیرش در محیط زیست چیست؛ کارخانه میخواهد نصب بشود، باید معلوم باشد که تأثیرش در محیط زیست چیست؛ بعضی از مسائل تجاری، بعضی از نقل وانتقال ها و کارهای بازرگانی؛ اینها بایستی پیوست محیط زیست داشته باشد. … جرم انگاریِ تخریب محیط زیست. دستگاه قضائی و دستگاه های ضابط، و پیش از آنها قوانین مجلس، باید روی این تکیه بکنند. البتّه قوانینی داریم و الان قوانین خوبی هست، منتها بازنگری لازم است؛ بایستی تخریب محیط زیست جرم محسوب بشود؛ به عنوان جرم بایستی تعقیب بشود. پالایش و بازنگری قوانین موجود، تقویت نظارتهای بی اغماض – نظارت انجام بگیرد، هیچ گونه اغماضی هم در این نظارتها صورت نگیرد و رؤسای دستگاه ها شخصاً نظارت کنند – و شاید از جهتی از همه مهم تر، فرهنگ سازی است؛ فرهنگ سازی؛ مردم بدانند که اهمّیّت حفظ محیط زیست چقدر است. این را از دبستان باید شروع کنیم، در کتابهای درسی؛ باید بچّه های ما اهمّیّت مرتع و جنگل و هوا و آب و خاک و دریا و مانند اینها را از کودکی بفهمند و روی آن حسّاس باشند. حفظ حریم محیط زیست باید جزئی از فرهنگ عمومی بشود. البتّه نقش رسانه ملّی را هم نباید نادیده گرفت، بایستی حتماً رسانه ملّی نقش ایفا کند امّا مردم هم میتوانند کار کنند (۱۷/۱۲/۱۳۹۳).
روز درختکاری برای کشور یک روز با برکتی است. برای اینکه گیاه و درخت، مایه برکت زندگی بشر است؛ منتها ما باید قدر اینها را بدانیم؛ اینکه مثلاً بنده یک نهال اینجا غرس کنم و مثلاً چند هزار نهال غرس بشود، [امّا] از آن طرف به جنگل های ما تهاجم بشود یا به باغ های قدیمی ما تهاجم بشود، این خلاف مصلحت است. من می شنوم گاهی اوقات که این گونه های قدیمی بومی اصیل ایرانی که در جنگل های ما بوده، بتدریج دارد کم می شود؛ بیم این هست که بعضی از این گونه های اصیل ایرانی جنگل های ما اصلاً از بین بروند؛ لذاست که بایست حفاظت کرد، حراست کرد. خب اینکه مردم عادت کنند درخت بکارند این کار خیلی خوبی است امّا هم مردم و هم مسئولین عادت کنند که این فضای سبز را -بخصوص جنگل ها را، بخصوص مراتع را- ان شاءالله حفظ کنند؛ اینها جزو وظایف ما است. البتّه حرف میزنند آقایان و غیر آقایان، صحبت زیاد می کنند، منتها حرفِ تنها کافی نیست، عمل لازم است و به جای زیاد گفتن باید زیاد عمل کرد (۱۸/۱۲/۱۳۹۴).
به هرحال مسأله فضای سبز و درخت و سبزه و مراتع و جنگل ها و پوشش گیاهی زمین، در کشور ما خیلی مهم است. [و] در کشور ما، از بعضی از کشورهای دیگر هم مهم تر است؛ زیرا کشور ما، یک کشوری است که دارای کویر است و کم آب است و تنوّع های اقلیمی در آن جوری است که ما زیاد احتیاج داریم به اینکه پوشش گیاهی مان را حفظ کنیم. مسئولینی که کار جنگل ها مربوط به آنها است یا کار مراتع مربوط به آنها است یا کار زمین های کشاورزی مربوط به آنها است، باید خیلی کار خودشان را اهمّیّت بدهند و برای حفظ این ثروت عظیم ملّی و موهبت الهی که در اختیار مردم است و در این کشور است، کار کنند. ما حتّی در اطراف شهر بزرگ تهران، سبزه گاه هایی داریم که در آنها انواع و اقسام گیاهان دارویی وجود دارد؛ تنوّع گیاهان دارویی در کشور ما خیلی زیاد است؛ در بعضی از استان ها، تعداد گیاهان دارویی خیلی بالا است؛ در همین تهران، در این درّه های طرف شرق تهران، در زیر این کوه هایی که البرز کوچک یا البرز صغیر نامیده می شود، آن طوری که متخصّصین تشخیص دادند و بیان کردند، گیاهان دارویی خیلی زیاد است. به هرحال همه اینها ثروتهای عظیم ملّی است و موهبت الهی است، باید اینها را قدر دانست، نگذارند [از بین برود]؛ آن طوری که به من گزارش دادند، شنیدم جنگل های ایران -بخصوص جنگل های شمال- جزو کمیاب ترین نوع جنگل های دنیا است؛ امروز در بسیاری از کشورهای دنیا که جنگل دارند، جنگل از این نوعی -که ما در شمال از آن برخوردار هستیم- وجود ندارد؛ خب، اینها را باید حفظ کرد، اینها خیلی با ارزش است. یک عدّه سوداگر و دنبال سود مادّی، فکر منافع ملّی را نمی کنند، به جان این مراتع یا جنگل ها یا بقیّه ثروتهای طبیعیِ این چنینی می افتند و [فقط] سود خودشان را در نظر میگیرند. امیدواریم ان شاءالله این روز و این مراسمِ درختکاری -که احترام به سرسبزی کشور عزیزمان است- برای مردم ما به عنوان یک نماد احترام به طبیعت و به طبیعت سرسبز و سبزه تبدیل بشود و همه قدرش را بدانند و مسئولین هم به وظایف خودشان در این زمینه عمل کنند (۱۸/۱۲/۱۳۹۵).
روز درخت کاری و مراسم درخت کاری در سراسر کشور، روز مبارک و مراسم مبارکی است؛ چون گیاه و درخت، مایه برکت در زندگی انسان است. مبارک هم یعنی همین، یعنی چیزی که در آن برکت وجود دارد. گیاهان مایه برکتند؛ هم تولید هوا می کنند، هم حفظ آب می کنند، هم خودشان محصول به افراد بشر میدهند، هم فضا را زیبا و تماشایی می کنند؛ یعنی از همه جهت، گیاه برای انسان دارای فایده و مفید است. بنابراین به مسأله گیاهان و درخت کاری و مراتع و جنگل ها و همه چیزهایی که به مسائل درختان و رویشهای سبز ارتباط پیدا میکند، همه باید اهمّیّت بدهند. یکی از کارهایی که مسئولین حتماً باید به آن توجّه کنند، عبارت است از اینکه مانع از از بین رفتنِ درختانِ موجودِ در شهرها بشوند. در شهر تهران باغستانهایی وجود دارد، خانه های بزرگ یا باغ هایی در داخل شهر هست که صاحبان آنها یا دیگران، چشم به آنها دوخته اند که آنها را از بین ببرند؛ درخت را از بین ببرند برای اینکه از زمین به یک نحوی استفاده کنند؛ باید بشدّت مراقبت بشود و جلوِ این کار -که ضربه به زندگی شهری و آسایش شهری است- گرفته بشود. … ان شاءالله که همه مردمی که امروز و این روزها درخت می کارند، مشمول لطف و برکت و رضایت الهی باشند (۱۵/۱۲/۱۳۹۶).
روز درخت کاری، هم مژده بهار است و هم یادآور اهمّیّت پوشش گیاهی در کشور است. عمده این است که در فرهنگ عمومی کشور، مسأله درخت و گیاه و پوشش گیاهی و جنگل و مرتع، جایگاه واقعی خودش را پیدا کند. ما امروز از ناحیه بی اعتنائی به جنگل، بی اعتنائی به مرتع، عدم توجّه درست به پوشش گیاهی در سراسر کشور خسارتهایی را متحمّل میشویم و اگر چنانچه در فرهنگ عمومی، حفظ پوشش گیاهی، حفظ درخت، حفظ گیاه، حفظ سبزه جایگاه درست خود را پیدا بکند، به نظر من کشور بهره های بیشتری خواهد برد. این درخت کاریِ ما -که مثلاً دو اصله درخت ثمربخش را، دو اصله درخت میوه را در اینجا غرس می کنیم- به عنوان یک نماد است. ما میخواهیم که غرس درخت، حفظ درخت و اهمّیّت دادن به درخت و گیاه و پوشش گیاهی، در کشور به صورت یک عرف عمومی و یک فرهنگ عمومی دربیاید (۱۵/۱۲/۱۳۹۷).


گردآوری شده توسط هسته سیاست کشاورزی مرکز رشد دانشگاه امام صادق (ع)

پست های گذشته

مطلب قبلی-آب و کم آبی
مطلب بعدیآبخیزداری

نظر ها

ارسال یک پاسخ

لطفا دیدگاه خود را وارد کنید!
لطفا نام خود را در اینجا وارد کنید

اخبار محبوب

معاون وزیر جهاد کشاورزی: نمی‌توانیم ۴۰هزار تریلی نهاده دامی را کنترل کنیم

معاون امور تولیدات دامی وزیر جهاد کشاورزی با بیان "ماه گذشته به دامداران و مرغداران ۸۵۰هزار تن ذرت فروختیم" گفت: این مقدار نهاده برای...

۶۸ هزار تن پیاز کشاورزان هرمزگان و جنوب کرمان خریداری شد

رامین گیلانشاهی از خرید تضمینی ۶۸ هزار تن پیاز برای نخستین بار در کشور خبر داد و گفت: در سال‌های گذشته خرید توافقی محصولات...

آخرین وضعیت تامین میوه شب عید

مدیرعامل اتحادیه سراسری باغداران گفت: با تمهیدات در نظر گرفته شده، میوه شب عید در حال تدارک است و هیچ مشکلی در تامین آن...